Waarom Markus 16:9-20 in de Bijbel staat

Gepubliceerd op 17 februari 2026 om 15:24

Lezers van veel moderne Bijbels vinden na Markus 16:8 een verwarrende opmerking: ‘Sommige van de vroegste handschriften missen de verzen 9-20’. Deze opmerking is gebaseerd op slechts twee handschriften uit de vierde eeuw, Codex Sinaïticus en Codex Vaticanus, die abrupt eindigen bij vers 8, waar de vrouwen 'ontzet’ wegvluchten van het graf. Moderne geleerden citeren deze handschriften vaak als bewijs dat Markus oorspronkelijk daar eindigde.

Deze handschriften vertegenwoordigen echter slechts een kleine minderheid: 99% van de bewaard gebleven handschriften bevat het langere einde. De omstreden verzen komen ook voor in de oudste complete Bijbels en in oude vertalingen, zoals het Latijn en het Koptisch, en werden al in de tweede eeuw door kerkvaders aangehaald. Nog veelzeggender is dat beide ‘problematische’ handschriften opzettelijke hiaten vertonen waar de verzen 9-20 zouden moeten staan, wat suggereert dat de schrijvers op de hoogte waren van het langere einde, maar dit hebben weggelaten, mogelijk vanwege verkeerd begrepen aantekeningen in de marge.

Het taalkundige bewijs ondersteunt in hoge mate de echtheid ervan. Uit gedetailleerde analyse wordt duidelijk dat 92,7% van de woordenschat overeenkomt met de schrijfstijl van Markus elders, inclusief kenmerkende eigenschappen zoals zijn veelvuldige gebruik van ‘en’ en de nadruk op ongeloof.

Structureel gezien vertoont Markus 16:9-20 overtuigende overeenkomsten met het eerste hoofdstuk van Markus en complete hoofdthema's die anders onopgelost zouden blijven. Zonder deze verzen eindigt het Evangelie met onvervulde profetieën en een onvolledig verhaal.

Bijna 1800 jaar lang heeft de kerk deze Bijbelteksten algemeen als Schrift aanvaard. Pas recentelijk, onder invloed van negentiende-eeuwse geleerden die twee handschriften boven overweldigend tegengesteld bewijs verheven, is de echtheid ervan in twijfel getrokken.

Het bewijs is duidelijk: Markus 16:9-20 hoort thuis in de Bijbel als de Goddelijk geïnspireerde afsluiting.

Lees voor meer informatie het volledige artikel online: Markus 16.

Bron: Quarterly Record, Q1 2026