Gellius Boëtius

Gellius Boëtius (ca. 1618-1672), ook bekend als Jelle Botes, was een Friese predikant die in verschillende Friese gemeenten diende. Hij schreef onder meer 'De prophetische duyve', waarin hij veelvuldig Engelse puriteinse auteurs citeerde, en een werk over het godzalige leven en zalig sterven van prins Willem Frederik.

Levensloop
Geboren ca. 1618
Overleden 21-12-1672
Predikantsplaatsen
Tzum 1642-1645
Wirdum 1645-1651
Leeuwarden 1651-1672

Leven en predikantschap

De Fries Gellius Boëtius (of Jelle Botes) werd omstreeks 1618 geboren. Hij studeerde in Franeker. Hij trouwde met Hendrikje Foppes. Het echtpaar kreeg een zoon en een dochter. In maart 1642 werd Boëtius predikant te Tzum. Hij verwisselde deze gemeente in april 1645 met het Friese Wirdum. Boëtius was van februari 1651 tot zijn overlijden op 21 december 1672 werkzaam in Leeuwarden.

De profetische duyve en Engelse puriteinen

Hij publiceerde in 1660 en 1664 De prophetische duyve met een olijf-taxken. Dit tweedelige werk bevat een prekenserie over Jona 1 en 2. Ds. J. van der Haar schreef in 1988 in Documentatieblad Nadere Reformatie een artikel over de auteurs die Boëtius in dit werk citeerde. Behalve op het indrukwekkend aantal auteurs (in deel 1 ongeveer 100!), wees ds. Van der Haar op een merkwaardige verschuiving: staan er in deel 1 reeds citaten van enkele Engelse tijdgenoten, in deel 2 zijn die uitgegroeid tot tientallen. Boëtius ging dus in deze periode steeds meer Engelse puriteinen voor zijn preken gebruiken. Puriteinen naar wie hij verwees, waren onder anderen Thomas Brooks, Joseph Caryl, Daniel Dyke en Thomas Watson.

Titelblad van 'De Prophetische Duyve' door Gellius Boëtius.

Een boek over een zalig sterven

In 1665 beschreef Boëtius Het Godtsaligh leeven, ende gelucksalig sterven van Prins Willem Frederick. Boëtius was enige tijd veldprediker bij de Friese stadhouder geweest en had hem ook pastorale zorg op zijn sterfbed verleend. Stadhouder Willem Frederik heeft Gods Woord, aldus Boëtius, ‘herkauwd en door aandachtige overleggingen tot voedsel van zijn ziel verteerd. En eindelijk heeft hij hetzelve voorgesteld als een regelmaat van zijn geloof en wandel, om in vertrouwen op Gods barmhartigheid in Christus tegen alle aanvechtingen des satans, ja, tegen de dood zelf altijd wel toegerust en getroost te zijn’.

Overzicht van zijn geschriften

  1. De prophetische duyve met een olijf-taxken.
  2. Het Godtsaligh leeven, ende gelucksalig sterven van Prins Willem Frederick.

Geraadpleegde bronnen

  1. Kalender 2017, Gereformeerde Bijbelstichting, Leerdam.
  2. Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 4.
  3. Schatkamer van de Gereformeerde Theologie in Nederland, ds. J. van der Haar.