Theodorus Elout

Theodorus Elout (1660-1729) was een gereformeerd predikant die diende in Weidum, Ternaard, Bolsward en Haarlem. Bijzonder bekend is zijn intredepreek te Weidum, waarin hij de gemeente opriep tot vrede, liefde en geestelijke welstand. Deze levensschets geeft een beknopt overzicht van zijn loopbaan en prediking.

Levensloop
Geboren 1660
Overleden 27-04-1729
Predikantsplaatsen
Weidum 1685-1688
Ternaard 1688-1698
Bolsward 1698-1706
Haarlem 1706-1729

Afkomst, studie en eerste gemeente

Theodorus Elout werd in 1660 te Haarlem geboren en studeerde aan de universiteiten van Utrecht en Franeker.

Intredepreek te Weidum

Op 20 december 1685 werd hij predikant in het nabij Leeuwarden gelegen dorp Weidum. De tekst van zijn intredepreek, die als Christelijke kerk-reden in druk verscheen, was Psalm 122:7-9: ‘Vrede zij in uw vesting, welvaren in uw paleizen. Om mijner broederen en mijner vrienden wil zal ik nu spreken: Vrede zij in u. Om des huizes des HEEREN onzes Gods wil zal ik het goede voor u zoeken.’ De gemeente mag verzekerd zijn, aldus Elout, ‘van onze ongeveinsde liefde tot u, van onze trouwe zorg over u, ja, van onze brandende ijver voor de eer van Gods Naam en de welstand van Zijn kerk, waardoor wij enkellijk en alleen, zonder wereldse inzichten van eerzucht, eigen interest of iets diergelijks, bewogen en gaande gemaakt zijn om alhier, hoe ver ook van ons vaderland!, van deze ure af aan met lijf en ziel alleszins te behartigen, vlijtiglijk te betrachten, en door alle denkbare middelen te bevorderen hetgeen tot uw vrede dient, en gedijen kan tot welstand van uw zielen hier tijdelijk en namaals eeuwiglijk’. Elout wenste daarbij: ‘Och, of onderwijlen de God des vredes Zelf gave dat deze onze vredewens over u, en dit ons vredewoord tot u dienen mocht om u met mij, en mij met u, en een iegelijk met zijn naaste, ja, ons allen tezamen met Zijn Zoon Christus Jezus, die Vorst des vredes, door de werking van Zijn Heilige Geest te verenigen door de band des vredes en der liefde, hier in genade, en hierna in heerlijkheid, dan zou onze wens vervuld en dit voor ons allen een zalige intrede wezen! Amen!’

Christelijke kerk-reden. Intredepreek van ds. Theodorus Elout te Weidum.

Elout heeft in Weidum ‘weinig meer als twee jaren, getrouwelijk en met ijver de predikdienst waargenomen’, zo zou de Boekzaal na zijn overlijden vermelden.

Predikant te Ternaard, Bolsward en Haarlem

Na Weidum was Elout predikant in Ternaard (vanaf januari 1688), Bolsward (vanaf maart 1698) en zijn geboortestad Haarlem (vanaf oktober 1706). In Haarlem overleed hij op 27 april 1729.

Overzicht van zijn geschriften

  1. Christelijke kerk-reden (intrede te Weidum op 20 december 1685)

Geraadpleegde bronnen

  1. Kalender 2023, Gereformeerde Bijbelstichting, Leerdam