Duirardus Duirsma

Duirdardus Duirsma (1861-1735) was ruim dertig jaar predikant in Suawoude. Uit zijn jeugd en predikantschap zijn verschillende bijzonderheden bekend, waaronder zijn zorg voor de geestelijke kennis van de gemeenteleden. Samen met drie andere predikanten stelde hij bovendien een catechisatieboekje samen dat vele herdrukken beleefde.

Levensloop
Geboren 1681
Overleden 04-01-1735
Predikantsplaatsen
Suawoude 1705-1735

Jeugd en studie

Djurre Jacobs (later Duirardus genoemd) Duirsma werd op 18 maart 1681 in Drachten gedoopt waar zijn vader Jacobus Duirsma predikant was. Zijn exacte geboortedatum is onbekend, maar gezien de dooppraktijk in die dagen is het waarschijnlijk dat dit kort daarvoor is geweest.

Over zijn jeugd is weinig bekend. Op 26 december 1700 werd hij als belijdend lid aangenomen in Drachten. Zijn theologische studie volgde hij aan de academie te Franeker. Op 23 september 1703 werd hij daar namelijk als lidmaat in het kerkelijk register vermeld.

Opmerkelijk is een aantekening die vader Jacobus maakte. Hij schreef op 27 januari 1703 dat zijn beide zonen Martinus en Duirardus in het 'mennonieten vermaanhuis' zijn geweest. Daar hebben zij de vermaner Jan Sweitzes aangehoord. Er volgde een dispuut over enige zaken die zij aanmerkten als onschriftuurlijk'...

Jacobus Duirsma noteerde op 5 november 1704 ook dat zijn zoon Duirardus catechisatie had gegeven aan dertien catechisanten uit het boekje 'De korte Schets, of eerste beginselen der Goddelijk waarheden’ van D' Outrein, predikant en professor te Dordrecht.  

Vermelding in het lidmatenregister over de catechisatie gedaan door Duirardus Duirsma.

Predikant te Suawoude

Duirardus werd op 29 juli 1705 beroepen te Suawoude. Dit beroep nam hij aan en in augustus van dat jaar werd hij tot predikant bevestigd. In zijn keurig handschrift schrijft hij het lidmatenregister. Hij bevindt zich dan, zo schrijft hij, in zijn 25e levensjaar.

Opmerkelijk is zijn aantekening dat hij bij zijn eerste huisbezoeken de meeste lidmaten zeer onwetend bevond. Tot bevordering van hun zaligheid besloot hij daarom hen allen te ondervragen over de nuttigste en nodigste grondstukken van de zaligmakende leer van onze Heere Jezus Christus. Dit beviel hem zo goed dat hij voornaam hiermee door te gaan tot het einde van zijn leven!

Daarbij vermeldt hij verder nog dat hij bij de leden in groepen heeft verdeeld. Die bekwaam zijn om ook te catechiseren krijgen de letter V achter de naam. Die niet alleen zeer onwetend zijn, maar ook niet willen leren, krijgen de letter N toegewezen. Bij de onwetendste tekent hij aan: 'onw.'. Tenslotte die een weinig kennis hebben, krijgen geen letter toegewezen.

Zo krijgen Albert Martens en Akke een 'N', Bouwe en Aaltje een 'V' en Bartele Pijlus en Janke Jans 'onw.'

Hieruit kunnen we opmerken dat Duirardus Duirsma zijn ambt zeer ernstig nam en dat hij er alles aan probeerde te doen om zijn hoorders de waarheid in te scherpen en hun zaligheid te zoeken. Hij was een ware herder die zijn schapen kende. Is het hierdoor dat er ook ergens aangetekend staat dat hij veelvuldig met de classis in conflict kwam? Duirsma diende de gemeente van Suawoude tot zijn overlijden op 54-jarige leeftijd in 1735.

Aanttekeningen in het lidmatenregister van Suawoude door Duirardus Duirsma.

Huwelijk en nageslacht

De eerste veertien jaar van zijn ambtelijk leven bleef de pastor van Suawoude ongehuwd. Maar op 23 juli 1719 trad hij in het huwelijk met Sieuwke Minnes Hayema te Suawoude. Zij was op 7 juni 1721 aldaar toegelaten als lidmaat op belijdenis des geloofs. 

Het huwelijk werd gezegend met drie kinderen:

  • Jacobus, 2 juni 1720 (1737 niet meer vermeld, waarschijnlijk overleden)
  • Machtilda, 22 maart 1722
  • Catharina, 25 mei 1724

Overlijden

Duirardus Duirsma overleed op 4 januari 1735. Zijn vrouw hertrouwde in 1736 met Thomas Assewerus de Ringh die op 22 april 1736 predikant te Suawoude werd. Dit huwelijk was van korte duur, want Sieuwke overleed op 8 mei 1737 op 41-jarige leeftijd. Ds. De Ringh overleed op 14 juni 1741.

Het grafschrift van Sieuwke luidt:

Dit graf bevat een rijke schat
Een heylig been dat weer tot een
Met hare geest tot t hemels feest
Der eeuwigheit is toe geleydt

Het Vragenboekje

Samen met drie andere predikanten stelde Duirardus Duirsma het catechisatieboekje samen: Kort Ontwerp van de Leere der Waarheid, die na de Godzaligheid is. Dit vragenboekje zag vele herdrukken.

2023 PKN-tsjerke Sint-Georgius (Suwâld)
De kerk te Suawoude waar Duirardus Duirsma predikant was van 1705-1735.

De andere samenstellers waren:

Er verscheen ook een verkorte uitgave speciaal bedoeld voor de kinderen: Kort Uittrekzel uit genoemd boekje ten dienste van kinderen.

Overzicht van zijn geschriften

  1. Kort Ontwerp van de Leere der Waarheid, die na de Godzaligheid is.
  2. Kort Uittrekzel van de Leere der Waarheid, die na de Godzaligheid is.

Geraadpleegde bronnen

  1. Maendelyke Uittreksels of de Boekzael der geleerde Werelt, jaargangen 1721, 1722, 1727, 1728, 1740
  2. Website Alle Friezen: https://allefriezen.nl
  3. Repertorium van Nederlands Hervormde Predikanten tot 1816, deel 1 en 2, door F.A. van Lieburg