Martinus Duirsma

Moeilijkheden rond de kinderdoop

Op 10 oktober 1713 hield Duirsma een preek over vraag 79 van de Heidelbergse Catechismus, waarin hij betoogde dat de kinderdoop niet Schriftuurlijk was. Dit veroorzaakte grote opschudding, ook buiten Drachten.

Bij zijn verantwoording tegenover de classis wist hij aanvankelijk de vragen naar tevredenheid te beantwoorden. Toch werd een uitvoerige kerkelijke uitspraak opgesteld, die door een classisbroeder van de kansel moest worden voorgelezen.

Nog diezelfde middag hield Duirsma opnieuw een betoog waarin hij met Bijbelteksten trachtte aan te tonen dat de kinderdoop niet noodzakelijk en niet Schriftuurlijk was. Daarop werd hij geschorst tot het volgende Paasfeest.

Nog vóór die termijn verstreken was, erkende hij zijn standpunt als een dwaling, ook tegenover de gemeente. Vervolgens werd hij weer in zijn ambt hersteld.

Verdere beschuldigingen en conflicten

Later kwamen opnieuw beschuldigingen tegen Duirsma op. Op 4 augustus 1727 moest hij tegenover de classis verklaren vrij te zijn van de dwalingen van:

• de Arminianen
• de Socinianen
• de Pelagianen

Daarnaast werd hij ook beschuldigd van mennistische en spinozistische denkbeelden.

Hoewel hij de classis telkens tevreden wist te stellen, had hij het vertrouwen van een deel van zijn gemeente verloren. Er bleven klachten binnenkomen over zijn leer en levenswandel.

Opnieuw werd hij, na het ondertekenen van een verklaring betreffende de Heilige Drie-eenheid en de Godheid van Christus, in zijn bediening gehandhaafd.

Schorsing wegens levenswandel

De classis toonde gedurende lange tijd grote verdraagzaamheid tegenover Duirsma. Eerder was hij reeds wegens onzedelijkheid geschorst geweest.

In 1737 werd hij opnieuw voor een half jaar geschorst, ditmaal vanwege drankmisbruik. Hoewel de deputaten van de synode dit vonnis vernietigden, werd het later door de synode alsnog gehandhaafd.

Na zijn herstel volgden opnieuw klachten, zodanig dat een nieuwe schorsing dreigde. Zijn overlijden voorkwam verdere kerkelijke maatregelen.

Het 'boekje der vier predikanten'

Samen met drie andere predikanten stelde Martinus Duirsma het bekende catechisatieboekje samen: Kort Ontwerp van de Leere der Waarheid, die na de Godzaligheid is. 

Dit vragenboekje beleefde vele herdrukken (zeker 12) en werd in tal van gemeenten gebruikt. Het stond algemeen bekend als: 'het boekje der vier predikanten'.

De andere samenstellers waren:

• zijn broer Duirardus Duirsma
• Augustinus Geukama
• Hillebrandus Mentes

Met uitzondering van Geukama werkten zij ook samen aan een verkorte uitgave speciaal bedoeld voor de kinderen: Kort Uittrekzel uit genoemd boekje ten dienste van kinderen.

Moeilijkheden rond het Avondmaal

Binnen het Kort Ontwerp stonden enkele uitspraken over de toelating tot het Heilig Avondmaal, die opnieuw moeilijkheden veroorzaakten.

De classis van Dokkum beschuldigde Duirsma ervan zich in de richting van de Labadisten te bewegen. Hoewel hierover klachten bij de synode werden ingediend, bleef een schorsing uit.

Overzicht van zijn geschriften

Geraadpleegde bronnen