Hillebrandus Mentes
Hillebrandus Mentes (ca. 1680–1739) diende de gemeenten van Bergum en Visvliet en stond bekend als een Schriftuurlijk-bevindelijke predikant. Samen met drie Friese collega's stelde hij het veelgebruikte Kort Ontwerp van de Leer der Waarheid samen, een leerboek dat vele herdrukken beleefde en zelfs in het Maleis werd vertaald voor gebruik op het zendingsveld. Zijn leven en geschriften getuigen van liefde tot Gods Woord en de gereformeerde leer
| Levensloop | |
|---|---|
| Geboren | ca. 1680 |
| Overleden | 05-06-1739 |
| Predikantsplaatsen | |
|---|---|
| Burgum | 1707-1721 |
| Visvliet | 1721-1739 |
Opleiding en predikantschap
Hillebrandus Mentes werd omstreeks 1680 te Groningen geboren. Mentes studeerde theologie aan de universiteit van Groningen waar destijds ook Paul Hulsius hoogleraar was. In oktober 1707 werd Mentes predikant te Burgum. Op 27 juni 1721 deed hij intrede te Visvliet. Mentes overleed op 5 juni 1739.
Een goed getuigenis
Zijn ambtgenoot Johannes Adriani Mensinga uit Usquert hield een gedachtenispreek over Pred. 7:1: ‘Beter is een goede naam dan goede olie, en de dag des doods dan de dag dat iemand geboren wordt.’ Deze preek verscheen in druk onder de titel Kerkrede ter gedagtenis van wylen D. Hillebrandus Mentes in Ieven getrouw leraar van de christelyke gemeente te Visvliet. Gepredikt in de kerke aldaar den 21 Junius 1739. Mensinga memoreerde onder andere Mentes' liefde voor Gods Woord: 'Gods Woord had hij lief, zijn smaak en hoogachting betuigde hij dikwijls voor hetzelve: De uitgave bevat ook een rouwdicht van Mensinga, met onder andere de volgende coupletten:
Gij blonkt, mijn broeder, in het duister
Gelijk een fakkel, klaar en hel
En glansrijk, mijn Nathanaël,
Tot 's Hoogsten eer, en Visvliets luister.
Gedenk ook Bergum aan de lessen
Die Mentes predikte weleer
Door eigen voorbeeld en door leer
Om tragen hemelwaarts te pressen.
Ook Mentes’ zoons Mento en Theodorus werden predikant, alsmede drie zoons van Theodorus, namelijk Albertus Reen, Hillebrandus jr. en Occo Albertus.
Het Kort Ontwerp van de Leer der Waarheid
Hillebrandus Mentes publiceerde samen met zijn collega’s Duirandus Duirsma, Martinus Duirsma en Augustinus Geukama een Kort ontwerp van de leere der waarheid, die na de godsaligheid is. Dit leerboekje werd in veel gemeenten gebruikt onder de naam van ‘het boekje der vier predikanten’. Het werk beleefde meerdere herdrukken (de twaalfde in 1761) en werd ook in het Maleis vertaald voor gebruik op het zendingsveld. Ook verscheen er een Kort uittrekzel van.
Overzicht van zijn geschriften
- Kort ontwerp van de leere der waarheid, die na de godsaligheid is.
- Kort Uittrekzel van de Leere der Waarheid, die na de Godzaligheid is.
Geraadpleegde bronnen
- Kalender 2027, Gereformeerde Bijbelstichting, Leerdam.
- Schatkamer van de Gereformeerde Theologie in Nederland, ds. J. van der Haar.